Logistiek voor korte voedselketens
Meer volume én efficiëntie
Meer voedsel van dichtbij is een streven van Zuid-Holland, samen met onder andere De Tuin van Holland (gezonde, seizoensgebonden en duurzame Nederlandse keuken voor iedereen). Daarvoor zijn korte ketens nodig: voedsel van boeren uit de buurt dat zonder omwegen op je bord belandt. Zulke korte ketens tussen producent en consument leiden tot meer transparantie (waar komt je eten vandaan) en verbondenheid (tussen stad en platteland). Ook kunnen korte ketens een nieuw verdienmodel bieden voor duurzame landbouw. Het idee dat voedsel uit verre landen komt aanvliegen en via talrijke schakels op je bord landt, roept bij steeds meer mensen weerstand en vervreemding op. Tegelijk lopen we bij korte ketens tegen een dilemma aan: de logistiek. In deze snelstudie storten we ons op de lastige logistiek van de korte voedselketen. De hoofdvraag is:
Hoe kunnen we de logistiek van de korte voedselketen in Zuid-Holland verbeteren, zodat meer mensen meer lokaal voedsel kunnen eten?
Hierbij kijken we naar de keten, partijen en barrières. En naar oplossingen; hoe we voordelen van de korte keten beter kunnen benutten.
Wat is een korte keten?
Onder korte voedselketens verstaan we ketens met een korte afstand tussen boer en bord én een keten met zo min mogelijk (tussen)schakels. Beide aspecten zijn relevant: voedsel van dichtbij én met zo min mogelijk tussenschakels brengt boeren letterlijk en figuurlijk dichterbij consumenten biedt hen ook meestal de mogelijkheid een eerlijker prijs voor hun producten te krijgen.
Cijfers over korte ketens
Lokale voedselketens zijn (nog) relatief klein maar groeien wel, schetst onderzoeker H. van der Meulen in deze landelijk meting uit 2023. Toen bedroeg hun omzet 2,2 miljard euro (50 procent meer dan in 2020). Dit staat gelijk aan 3 procent van de totale voedselomzet in Nederland, of omgerekend 6 procent van de totale agrarische productie. In 2023 verkocht 16 procent van de agrarische bedrijven een deel van hun producten via een korte keten, tegenover 11 procent in 2017. Veel afzet vindt direct plaats op het eigen bedrijf, zoals via boerderijwinkels.
Met het rapport zijn we nog bezig en wordt tzt hier gepubliceerd.
2. Regionale korte-keten-partijen
In zowel wetenschappelijke literatuur als in de vele pilots en projecten die opgezet zijn is veel te vinden over de status van korte ketens. Maar ook waar de huidige problematiek ziet. Hieronder hebben we enkele van deze bevindingen onder elkaar gezet.
Public food
Gezond eten is voor ons allemaal een eerste levensbehoefte, geen luxe. Public Food is een organisatie voor voedselrechtvaardigheid. Naast agenderen runt de organisatie Mensa Mensa, een basisvoorziening voor betaalbaar goed eten in Rotterdam Zuid
